Jak zacząć korzystać z prawa do informacji publicznej?

Czym jest informacja publiczna?

To każda informacja o sprawach publicznych: działaniach władz i instytucji, wydatkach publicznych, majątku, umowach, decyzjach i dokumentach urzędowych. Zasada jest prosta – to, co publiczne, jest jawne, a wyjątki muszą wynikać z przepisów.

Kto może zapytać?

Każdy. Prawo do informacji publicznej przysługuje osobom fizycznym, organizacjom, firmom i mediom. Nie trzeba wykazywać interesu prawnego ani być mieszkańcem danej gminy.

O co można zapytać?

O wydatki, umowy, przetargi, inwestycje, remonty, wynagrodzenia osób pełniących funkcje publiczne, protokoły, ekspertyzy, korespondencję urzędową w sprawach publicznych i wiele innych.

Do kogo wysłać pytanie?

Do podmiotu zobowiązanego: urzędu gminy, starostwa, urzędu marszałkowskiego, szkoły, biblioteki, spółki komunalnej, a także innych instytucji wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym.

Czy trzeba podawać powód?

Przy informacji prostej – nie. Uzasadnienie (wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego) bywa wymagane tylko przy informacji przetworzonej, czyli takiej, którą urząd musi dopiero opracować.

Ile urząd ma czasu na odpowiedź?

Co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni. W uzasadnionych przypadkach urząd może wydłużyć ten termin, najpóźniej do 2 miesięcy, informując o przyczynie i nowym terminie.

Co zrobić, jeśli urząd nie odpowiada?

Milczenie urzędu to bezczynność. Możesz złożyć skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. W praktyce już samo powołanie się na przepisy często przyspiesza odpowiedź.

Pierwsze przykłady pytań

• „Proszę o udostępnienie umów zawartych przez gminę w 2024 r. dotyczących promocji.”
• „Proszę o kopię protokołu odbioru remontu ulicy …”
• „Proszę o informację o kosztach organizacji wydarzenia …”
• „Proszę o wykaz nieruchomości sprzedanych przez gminę w ostatnim roku.”