Co zrobić, gdy urząd „odpisuje chatbotem”?
Coraz częściej instytucje wspierają się sztuczną inteligencją. Czasem widać to po błędach: zmyślonych wyrokach i nietrafionych przepisach. Jak to rozpoznać i…
Czytaj dalej →Blog i aktualności
Aktualności projektu, poradniki, przykłady pytań i jawność w praktyce – prawo do informacji publicznej wyjaśniane prostym językiem.
Czy można złożyć anonimowy wniosek o informację publiczną?
Czy trzeba podać imię i nazwisko, żeby zapytać urząd o sprawy publiczne? To jedno z bardziej spornych pytań w praktyce dostępu do informacji.
Czytaj dalej →Do sądu po informację publiczną – jak to wygląda i ile kosztuje
Skarga do sądu administracyjnego brzmi groźnie, ale w sprawach o informację publiczną procedura jest tania i przyjazna obywatelowi.
Czytaj dalej →Informacja przetworzona – praktyczny przewodnik
Urząd odpowiada, że żądasz „informacji przetworzonej”, i każe wykazać szczególnie istotny interes publiczny? Wyjaśniamy, co to znaczy i jak reagować.
Czytaj dalej →Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych a wniosek o informację
Dostałeś e-mail z żądaniem „uzupełnienia braków” i krótkim terminem? Sprawdź, kiedy jest to zgodne z prawem, a kiedy nie.
Czytaj dalej →Najczęstsze błędy przy wnioskach o informację publiczną
Większość problemów z uzyskaniem informacji nie wynika z prawa, lecz ze sposobu zadania pytania. Oto czego unikać.
Czytaj dalej →Jawność spółek komunalnych
Wodociągi, komunikacja, ciepło, odpady – wiele usług świadczą spółki należące do gminy. Czy są jawne? Tak, choć w praktyce bywa różnie.
Czytaj dalej →Pięć pytań, od których warto zacząć przygodę z jawnością
Nie wiesz, o co zapytać urząd? Oto pięć prostych, uniwersalnych pytań, które sprawdzą się niemal wszędzie.
Czytaj dalej →Zebrania wiejskie: można je nagrywać, a lista uczestników jest jawna
Sołectwo to najbliższy mieszkańcom szczebel władzy. Zebranie wiejskie można nagrywać, a lista jego uczestników podlega udostępnieniu.
Czytaj dalej →Ruszył portal „Kultura jawności”
Otwieramy centrum wiedzy o prawie do informacji publicznej. To miejsce, które ma być użyteczne od pierwszego dnia.
Czytaj dalej →Radny nie odpowiada na wniosek – do kogo właściwie pisać?
Wysłałeś wniosek do radnego, a on milczy? To nie jest bezczynność – pojedynczy radny nie jest podmiotem zobowiązanym.
Czytaj dalej →Czy urząd może zablokować Cię w mediach społecznościowych?
Profile instytucji w mediach społecznościowych to dziś część debaty publicznej. Czy urząd może zablokować obywatela albo kasować komentarze?
Czytaj dalej →Jak pytać o inwestycje i remonty?
Drogi, place, budynki – inwestycje pochłaniają duże środki. Jawność pozwala sprawdzić koszty, terminy i jakość.
Czytaj dalej →Gdzie szukać informacji, zanim złożysz wniosek
Zanim wyślesz wniosek, sprawdź, czy szukana informacja nie jest już dostępna online. Wiele danych znajdziesz w publicznych rejestrach i na portalach otwartych…
Czytaj dalej →Jak pytać o wydatki na promocję instytucji?
Promocja bywa workiem bez dna albo rozsądną inwestycją. Jawność pozwala to sprawdzić. Oto jak zapytać.
Czytaj dalej →Źródła prawa do informacji: art. 61 Konstytucji i nie tylko
Prawo do informacji nie bierze się tylko z jednej ustawy. Jego korzenie sięgają Konstytucji i prawa międzynarodowego – warto wiedzieć, na co można się powołać.
Czytaj dalej →Kiedy urząd może odmówić udostępnienia informacji publicznej
Odmowa dostępu do informacji to wyjątek, nie reguła. Sprawdź, na jakie przesłanki urząd może się powołać i w jakiej formie musi to zrobić.
Czytaj dalej →Od pytania do zmiany — jak jawność działa w praktyce
Jedno dobrze zadane pytanie potrafi uruchomić realną zmianę. Pokazujemy, jak wygląda droga od ciekawości do konkretnego efektu.
Czytaj dalej →Jawność wydatków partii politycznych
Partie polityczne korzystają z publicznych pieniędzy – i podlegają jawności. Wyjaśniamy, czego można od nich wymagać i co zrobić, gdy milczą.
Czytaj dalej →Jawność kalendarzy spotkań urzędników – liczy się intencja
Z kim spotyka się burmistrz czy prezydent miasta? Informacja o spotkaniach urzędnika bywa publiczna – nawet jeśli sam kalendarz nią nie jest.
Czytaj dalej →Granice jawności: dane osobowe i prywatność
Jawność nie jest absolutna. Spotyka się z ochroną danych osobowych i prywatności – i właśnie na tej granicy rodzi się najwięcej sporów.
Czytaj dalej →Szkoła a prawo do informacji – co podlega udostępnieniu
Czy szkoła musi odpowiadać na wnioski o informację? Tak – i to zarówno publiczna, jak i niepubliczna. Sprawdź, co podlega udostępnieniu.
Czytaj dalej →Wstęp na posiedzenia i prawo do nagrywania sesji
Masz prawo przyjść na sesję rady gminy i ją nagrywać. Wyjaśniamy, skąd to wynika i co zrobić, gdy ktoś próbuje Ci tego zabronić.
Czytaj dalej →Czym jest BIP i jak z niego korzystać?
Biuletyn Informacji Publicznej to pierwszy adres, pod który warto zajrzeć, zanim zapytasz urząd o cokolwiek.
Czytaj dalej →Bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i grzywna dla urzędu
Gdy urząd miesiącami zwleka z odpowiedzią, sąd może nie tylko nakazać działanie, ale i ukarać go grzywną. Pokazuje to sprawa pewnego burmistrza.
Czytaj dalej →Jawność wynagrodzeń w spółkach Skarbu Państwa i komunalnych
Spółki Skarbu Państwa i komunalne gospodarują publicznym majątkiem, a wynagrodzenia ich zarządów są jawne. Pokazują to kolejne wygrane sprawy przed sądami.
Czytaj dalej →Sesje rady gminy, uchwały i protokoły
Rada gminy obraduje jawnie. Dowiedz się, jak korzystać z nagrań, protokołów i wyników głosowań.
Czytaj dalej →Kiedy urząd nie może pobrać opłaty za informację
Dostęp do informacji jest zasadniczo bezpłatny. Jeśli urząd chce pobrać opłatę, musi to zrobić szybko i tylko za rzeczywiste, dodatkowe koszty – inaczej nie…
Czytaj dalej →Dokument wewnętrzny a informacja publiczna
Urząd odmawia, twierdząc, że to „dokument wewnętrzny” albo „roboczy”? To pojęcie, którego nie ma w ustawie – i które sądy każą stosować bardzo ostrożnie.
Czytaj dalej →Przetargi i zamówienia publiczne — co jest jawne?
Postępowania o zamówienie publiczne są z natury jawne. Wyjaśniamy, jakie dokumenty można uzyskać i gdzie ich szukać.
Czytaj dalej →Czy korespondencja między radnymi jest informacją publiczną?
Czy pismo jednego radnego do drugiego to informacja publiczna? Bywa, że tak – nawet jeśli nie jest „dokumentem urzędowym”.
Czytaj dalej →Realizacja obietnic wyborczych to informacja publiczna
Czy można sprawdzić, jak władza realizuje obietnice wyborcze? Tak – o ile pytasz o konkretne działania organu, a nie o prywatne deklaracje kandydata.
Czytaj dalej →Jak pytać o umowy zawierane przez gminę?
Umowy to miejsce, gdzie deklaracje spotykają się z pieniędzmi. Pokazujemy, jak skutecznie poprosić o wgląd w nie.
Czytaj dalej →Jawność samorządów zawodowych
Izby lekarskie, adwokackie czy inżynierów budownictwa też podlegają prawu do informacji. Im więcej publikują same, tym mniej sporów trafia do sądów.
Czytaj dalej →Jawność kształcenia farmaceutów
Jak powstają standardy kształcenia farmaceutów i dlaczego utajnienie projektu utrudniło konsultacje? Historia, która dużo mówi o jawności stanowienia prawa.
Czytaj dalej →Jawność wynagrodzeń osób pełniących funkcje publiczne
Wynagrodzenia w sferze publicznej nie są w pełni tajne. Wyjaśniamy, czego można się zgodnie z prawem dowiedzieć.
Czytaj dalej →Jawność TBS i SIM – budownictwo społeczne
Czy najemca może wypytywać TBS lub SIM o umowy i finanse? Gdy w grę wchodzi budownictwo społeczne, odpowiedź najczęściej brzmi: tak.
Czytaj dalej →Polskie związki a prawo do informacji
PZPN, Polski Związek Działkowców i setki innych „polskich związków” – czy można je pytać o ich działalność? Zależy, czy wykonują zadania publiczne.
Czytaj dalej →Jak czytać budżet gminy?
Budżet to plan, w którym widać priorytety samorządu. Pokazujemy, jak go odnaleźć i zrozumieć, nawet bez wykształcenia ekonomicznego.
Czytaj dalej →Czy przyczyna odwołania urzędnika jest informacją publiczną?
Dlaczego odwołano dyrektora czy innego wysokiego urzędnika? Bywa, że przyczyna jest jawna – ale nie zawsze.
Czytaj dalej →Jak wygląda rozprawa przed sądem administracyjnym
Złożyłeś skargę do sądu administracyjnego i zastanawiasz się, co dalej? Oto, jak wygląda rozprawa przed WSA – krok po kroku, bez stresu.
Czytaj dalej →Skarga na bezczynność — gdy urząd milczy
Milczenie urzędu nie kończy sprawy. Jeśli minął termin, a nie ma ani informacji, ani decyzji, możesz złożyć skargę na bezczynność.
Czytaj dalej →Dostęp do akt sądowych w systemie PASSA
Prowadzisz sprawę przed sądem administracyjnym? Akta możesz przeglądać online w portalu PASSA. Oto jak złożyć wniosek i z niego korzystać.
Czytaj dalej →Instytucje i rejestry Unii Europejskiej
Sprawy publiczne to nie tylko polskie urzędy. Instytucje UE także działają jawnie – pokazujemy, gdzie szukać dokumentów i jak złożyć wniosek.
Czytaj dalej →Co zrobić, gdy urząd odmawia udostępnienia informacji?
Odmowa nie jest końcem drogi. Następuje w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie – i warto z niego korzystać.
Czytaj dalej →Przewodnik po rejestrach: KRS, CEIDG, CRBR, księgi wieczyste
KRS, CEIDG, CRBR i księgi wieczyste to kopalnia darmowych danych. Oto praktyczny przewodnik, jak z nich korzystać – zanim sięgniesz po wniosek.
Czytaj dalej →Jak nie rozpatrywać wniosków – przykład ministerstwa
Jak urząd potrafi utrudnić dostęp do prostej informacji? Historia wniosku o rejestr umów w ministerstwie to podręcznikowy przykład złych praktyk.
Czytaj dalej →Czy za informację publiczną trzeba płacić?
Zasadą jest bezpłatność. Opłata może pojawić się tylko wyjątkowo i musi odpowiadać realnym, dodatkowym kosztom.
Czytaj dalej →Pytanie ma znaczenie – historia z dworca
Czasem nie trzeba wyroku, by coś zmienić – wystarczy dobrze postawione pytanie. Historia z dworca pokazuje siłę jednego wniosku.
Czytaj dalej →Ile czasu ma urząd na odpowiedź?
Podstawowy termin to 14 dni, ale są od niego wyjątki. Wyjaśniamy, jak liczyć czas i kiedy urząd może go wydłużyć.
Czytaj dalej →E-mail, ePUAP czy papier — jak złożyć wniosek?
Masz kilka dróg. Każda jest skuteczna, ale różnią się wygodą i sposobem dokumentowania. Podpowiadamy, którą wybrać.
Czytaj dalej →Jak napisać wniosek o informację publiczną?
Dobry wniosek jest krótki, konkretny i jednoznaczny. Pokazujemy, jak go sformułować, żeby urząd nie miał wątpliwości, o co pytasz.
Czytaj dalej →Kto musi udostępniać informację publiczną?
Nie tylko urzędy. Lista podmiotów zobowiązanych jest szersza, niż się wydaje, i obejmuje wszystkich, którzy wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem…
Czytaj dalej →Kto może złożyć wniosek o informację publiczną?
Krótka odpowiedź: każdy. Prawo do informacji publicznej nie jest zarezerwowane dla dziennikarzy czy prawników.
Czytaj dalej →Czym jest informacja publiczna?
Informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych. Brzmi szeroko – i taka jest w istocie. Wyjaśniamy, co to oznacza w praktyce.
Czytaj dalej →