Czy można złożyć anonimowy wniosek o informację publiczną?
Czy trzeba podać imię i nazwisko, żeby zapytać urząd o sprawy publiczne? To jedno z bardziej spornych pytań w praktyce dostępu do…
Czytaj dalej →Centrum wiedzy o informacji publicznej
Praktyczna wiedza o dostępie do informacji publicznej, podzielona na tematy. Wybierz obszar lub przefiltruj artykuły poniżej – od podstaw, przez wnioski i terminy, po jawność finansów i inwestycji.
Podstawy prawa do informacji
Czym jest informacja publiczna, kto może pytać i o co – fundamenty, od których warto zacząć.
8 art.Jak złożyć wniosek
Praktyczne wskazówki, jak sformułować i wysłać wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
3 art.Terminy i procedury
Ile czasu ma urząd, jak liczyć terminy i co dzieje się krok po kroku po złożeniu wniosku.
4 art.Odmowa i bezczynność
Co zrobić, gdy urząd odmawia albo milczy – odwołania, skargi i Twoje prawa.
3 art.Jawność finansów publicznych
Budżet, wydatki, dotacje i wynagrodzenia – jak śledzić publiczne pieniądze.
5 art.Zamówienia publiczne i umowy
Przetargi, umowy i zlecenia instytucji publicznych w świetle prawa do informacji.
2 art.Samorząd i rada gminy
Sesje rady, uchwały, protokoły i głosowania – jawność na poziomie lokalnym.
5 art.BIP i otwarte dane
Biuletyn Informacji Publicznej i otwarte dane – gdzie szukać, zanim zapytasz.
4 art.Granice jawności i ochrona danych
Kiedy jawność jest ograniczona: dane osobowe, prywatność i tajemnice ustawowe.
3 art.Jawność w praktyce
Przykłady, scenariusze i historie pokazujące, jak działa prawo do informacji.
7 art.Artykuły
44 art.
Informacja przetworzona – praktyczny przewodnik
Urząd odpowiada, że żądasz „informacji przetworzonej”, i każe wykazać szczególnie istotny interes publiczny? Wyjaśniamy, co to…
Czytaj dalej →Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych a wniosek o informację
Dostałeś e-mail z żądaniem „uzupełnienia braków” i krótkim terminem? Sprawdź, kiedy jest to zgodne z prawem, a kiedy nie.
Czytaj dalej →Jawność spółek komunalnych
Wodociągi, komunikacja, ciepło, odpady – wiele usług świadczą spółki należące do gminy. Czy są jawne? Tak, choć w praktyce bywa…
Czytaj dalej →Zebrania wiejskie: można je nagrywać, a lista uczestników jest jawna
Sołectwo to najbliższy mieszkańcom szczebel władzy. Zebranie wiejskie można nagrywać, a lista jego uczestników podlega…
Czytaj dalej →Radny nie odpowiada na wniosek – do kogo właściwie pisać?
Wysłałeś wniosek do radnego, a on milczy? To nie jest bezczynność – pojedynczy radny nie jest podmiotem zobowiązanym.
Czytaj dalej →Jak pytać o inwestycje i remonty?
Drogi, place, budynki – inwestycje pochłaniają duże środki. Jawność pozwala sprawdzić koszty, terminy i jakość.
Czytaj dalej →Gdzie szukać informacji, zanim złożysz wniosek
Zanim wyślesz wniosek, sprawdź, czy szukana informacja nie jest już dostępna online. Wiele danych znajdziesz w publicznych…
Czytaj dalej →Jak pytać o wydatki na promocję instytucji?
Promocja bywa workiem bez dna albo rozsądną inwestycją. Jawność pozwala to sprawdzić. Oto jak zapytać.
Czytaj dalej →Źródła prawa do informacji: art. 61 Konstytucji i nie tylko
Prawo do informacji nie bierze się tylko z jednej ustawy. Jego korzenie sięgają Konstytucji i prawa międzynarodowego – warto…
Czytaj dalej →Kiedy urząd może odmówić udostępnienia informacji publicznej
Odmowa dostępu do informacji to wyjątek, nie reguła. Sprawdź, na jakie przesłanki urząd może się powołać i w jakiej formie musi…
Czytaj dalej →Od pytania do zmiany — jak jawność działa w praktyce
Jedno dobrze zadane pytanie potrafi uruchomić realną zmianę. Pokazujemy, jak wygląda droga od ciekawości do konkretnego efektu.
Czytaj dalej →Jawność wydatków partii politycznych
Partie polityczne korzystają z publicznych pieniędzy – i podlegają jawności. Wyjaśniamy, czego można od nich wymagać i co zrobić,…
Czytaj dalej →Jawność kalendarzy spotkań urzędników – liczy się intencja
Z kim spotyka się burmistrz czy prezydent miasta? Informacja o spotkaniach urzędnika bywa publiczna – nawet jeśli sam kalendarz…
Czytaj dalej →Granice jawności: dane osobowe i prywatność
Jawność nie jest absolutna. Spotyka się z ochroną danych osobowych i prywatności – i właśnie na tej granicy rodzi się najwięcej…
Czytaj dalej →Szkoła a prawo do informacji – co podlega udostępnieniu
Czy szkoła musi odpowiadać na wnioski o informację? Tak – i to zarówno publiczna, jak i niepubliczna. Sprawdź, co podlega…
Czytaj dalej →Wstęp na posiedzenia i prawo do nagrywania sesji
Masz prawo przyjść na sesję rady gminy i ją nagrywać. Wyjaśniamy, skąd to wynika i co zrobić, gdy ktoś próbuje Ci tego zabronić.
Czytaj dalej →Czym jest BIP i jak z niego korzystać?
Biuletyn Informacji Publicznej to pierwszy adres, pod który warto zajrzeć, zanim zapytasz urząd o cokolwiek.
Czytaj dalej →Bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i grzywna dla urzędu
Gdy urząd miesiącami zwleka z odpowiedzią, sąd może nie tylko nakazać działanie, ale i ukarać go grzywną. Pokazuje to sprawa…
Czytaj dalej →Jawność wynagrodzeń w spółkach Skarbu Państwa i komunalnych
Spółki Skarbu Państwa i komunalne gospodarują publicznym majątkiem, a wynagrodzenia ich zarządów są jawne. Pokazują to kolejne…
Czytaj dalej →Sesje rady gminy, uchwały i protokoły
Rada gminy obraduje jawnie. Dowiedz się, jak korzystać z nagrań, protokołów i wyników głosowań.
Czytaj dalej →Kiedy urząd nie może pobrać opłaty za informację
Dostęp do informacji jest zasadniczo bezpłatny. Jeśli urząd chce pobrać opłatę, musi to zrobić szybko i tylko za rzeczywiste,…
Czytaj dalej →Dokument wewnętrzny a informacja publiczna
Urząd odmawia, twierdząc, że to „dokument wewnętrzny” albo „roboczy”? To pojęcie, którego nie ma w ustawie – i które sądy każą…
Czytaj dalej →Przetargi i zamówienia publiczne — co jest jawne?
Postępowania o zamówienie publiczne są z natury jawne. Wyjaśniamy, jakie dokumenty można uzyskać i gdzie ich szukać.
Czytaj dalej →Czy korespondencja między radnymi jest informacją publiczną?
Czy pismo jednego radnego do drugiego to informacja publiczna? Bywa, że tak – nawet jeśli nie jest „dokumentem urzędowym”.
Czytaj dalej →Realizacja obietnic wyborczych to informacja publiczna
Czy można sprawdzić, jak władza realizuje obietnice wyborcze? Tak – o ile pytasz o konkretne działania organu, a nie o prywatne…
Czytaj dalej →Jak pytać o umowy zawierane przez gminę?
Umowy to miejsce, gdzie deklaracje spotykają się z pieniędzmi. Pokazujemy, jak skutecznie poprosić o wgląd w nie.
Czytaj dalej →Jawność samorządów zawodowych
Izby lekarskie, adwokackie czy inżynierów budownictwa też podlegają prawu do informacji. Im więcej publikują same, tym mniej…
Czytaj dalej →Jawność wynagrodzeń osób pełniących funkcje publiczne
Wynagrodzenia w sferze publicznej nie są w pełni tajne. Wyjaśniamy, czego można się zgodnie z prawem dowiedzieć.
Czytaj dalej →Jawność TBS i SIM – budownictwo społeczne
Czy najemca może wypytywać TBS lub SIM o umowy i finanse? Gdy w grę wchodzi budownictwo społeczne, odpowiedź najczęściej brzmi:…
Czytaj dalej →Polskie związki a prawo do informacji
PZPN, Polski Związek Działkowców i setki innych „polskich związków” – czy można je pytać o ich działalność? Zależy, czy wykonują…
Czytaj dalej →Jak czytać budżet gminy?
Budżet to plan, w którym widać priorytety samorządu. Pokazujemy, jak go odnaleźć i zrozumieć, nawet bez wykształcenia…
Czytaj dalej →Czy przyczyna odwołania urzędnika jest informacją publiczną?
Dlaczego odwołano dyrektora czy innego wysokiego urzędnika? Bywa, że przyczyna jest jawna – ale nie zawsze.
Czytaj dalej →Skarga na bezczynność — gdy urząd milczy
Milczenie urzędu nie kończy sprawy. Jeśli minął termin, a nie ma ani informacji, ani decyzji, możesz złożyć skargę na bezczynność.
Czytaj dalej →Instytucje i rejestry Unii Europejskiej
Sprawy publiczne to nie tylko polskie urzędy. Instytucje UE także działają jawnie – pokazujemy, gdzie szukać dokumentów i jak…
Czytaj dalej →Co zrobić, gdy urząd odmawia udostępnienia informacji?
Odmowa nie jest końcem drogi. Następuje w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie – i warto z niego korzystać.
Czytaj dalej →Przewodnik po rejestrach: KRS, CEIDG, CRBR, księgi wieczyste
KRS, CEIDG, CRBR i księgi wieczyste to kopalnia darmowych danych. Oto praktyczny przewodnik, jak z nich korzystać – zanim…
Czytaj dalej →Czy za informację publiczną trzeba płacić?
Zasadą jest bezpłatność. Opłata może pojawić się tylko wyjątkowo i musi odpowiadać realnym, dodatkowym kosztom.
Czytaj dalej →Ile czasu ma urząd na odpowiedź?
Podstawowy termin to 14 dni, ale są od niego wyjątki. Wyjaśniamy, jak liczyć czas i kiedy urząd może go wydłużyć.
Czytaj dalej →E-mail, ePUAP czy papier — jak złożyć wniosek?
Masz kilka dróg. Każda jest skuteczna, ale różnią się wygodą i sposobem dokumentowania. Podpowiadamy, którą wybrać.
Czytaj dalej →Jak napisać wniosek o informację publiczną?
Dobry wniosek jest krótki, konkretny i jednoznaczny. Pokazujemy, jak go sformułować, żeby urząd nie miał wątpliwości, o co pytasz.
Czytaj dalej →Kto musi udostępniać informację publiczną?
Nie tylko urzędy. Lista podmiotów zobowiązanych jest szersza, niż się wydaje, i obejmuje wszystkich, którzy wykonują zadania…
Czytaj dalej →Kto może złożyć wniosek o informację publiczną?
Krótka odpowiedź: każdy. Prawo do informacji publicznej nie jest zarezerwowane dla dziennikarzy czy prawników.
Czytaj dalej →Czym jest informacja publiczna?
Informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych. Brzmi szeroko – i taka jest w istocie. Wyjaśniamy, co to oznacza…
Czytaj dalej →