Co zrobić, gdy urząd „odpisuje chatbotem”?

Sztuczna inteligencja potrafi przyspieszyć pracę urzędu, ale bywa narzędziem zawodnym. Gdy odpowiedź na wniosek o informację wygląda na wygenerowaną automatycznie i zawiera błędy, masz prawo domagać się rzetelności.

Jak rozpoznać odpowiedź „od chatbota”

• powołane przepisy, które nie mają zastosowania w sprawie,
• nieistniejące orzeczenia – ładnie wyglądające sygnatury bez pokrycia,
• puste nawiasy lub szablonowe wstawki w rodzaju „Miasto [nazwa]”,
• niespójny, „sklejony” język i brak indywidualnego odniesienia do Twojej sprawy.

Jak zweryfikować

Najskuteczniej sprawdzić podstawy, na które powołuje się urząd. Orzeczenia zweryfikujesz w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), a przepisy – w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (isap.sejm.gov.pl). Tzw. detektory AI bywają zawodne, więc nie polegaj wyłącznie na nich – liczą się fakty: czy wyrok i przepis naprawdę istnieją i czy pasują do sprawy.

Czy można to zaskarżyć

Nie ma w Polsce ustawy kompleksowo regulującej użycie AI w urzędach, ale to nie zwalnia organu z obowiązku staranności. Jeśli błędy „chatbota” doprowadziły do wadliwego stanowiska (np. bezpodstawnej odmowy), korzystasz ze zwykłych środków: odwołania od decyzji lub skargi, w których wprost wskazujesz, że organ nie dochował należytej staranności i oparł się na nieistniejących albo niewłaściwych podstawach.

Zasada na koniec

AI może być pomocą, ale każde pismo urzędu powinno być sprawdzone przez człowieka. Wymaganie rzetelności to nie czepialstwo – to warunek zaufania do instytucji. Przy okazji: ta sama staranność obowiązuje także nas, gdy przygotowujemy własne wnioski.