Bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i grzywna dla urzędu

Bezczynność urzędu nie jest bez konsekwencji. Sąd administracyjny, stwierdzając bezczynność, może uznać, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a nawet wymierzyć organowi grzywnę. Dobrze ilustruje to sprawa burmistrza, który przez ponad dwa lata nie rozpatrzył czterech wniosków o informacje o nagrodach i wynagrodzeniach w urzędzie.

Nieznany ustawie wybieg

Zamiast udostępnić dane albo wydać decyzję odmowną, organ na każdy wniosek odpowiadał, że to informacja „przetworzona”, i wzywał do wykazania szczególnego interesu publicznego – po czym pozostawiał sprawę bez biegu. Tymczasem ustawa nie zna „pozostawienia wniosku bez rozpoznania” z tego powodu. Sąd uznał takie działanie, w połączeniu z ponad dwuletnią zwłoką, za rażące naruszenie prawa (wyrok WSA w Łodzi II SAB/Łd 76/24 i kolejne w tej sprawie).

Skarga bez ponaglenia

Burmistrz bronił się, że skarga jest niedopuszczalna, bo wnioskodawca nie złożył wcześniej ponaglenia. Sąd ten argument odrzucił: w sprawach o informację publiczną przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w bardzo wąskim zakresie (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), więc skargę na bezczynność można wnieść bez uprzedniego ponaglenia (tak też m.in. WSA w Poznaniu IV SAB/Po 69/24).

Finał

Naczelny Sąd Administracyjny w marcu 2025 r. oddalił wszystkie skargi kasacyjne organu, a sądy zasądziły grzywny. Potwierdzono przy okazji, że wysokość wynagrodzeń i nagród pracowników samorządowych jest informacją publiczną, bo dotyczy wydatkowania środków publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z pkt 5 lit. h u.d.i.p.). Morał: zwłoka bywa kosztowna, a obywatel ma realne narzędzia, by wymusić odpowiedź.