Granice jawności: dane osobowe i prywatność

Prawo do informacji i ochrona prywatności to dwie wartości, które trzeba wyważać. Zrozumienie tej granicy pomaga formułować pytania, które urząd może spełnić, i rozpoznawać odmowy bezpodstawne.

Kiedy jawność jest ograniczona

Ograniczenia wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należą do nich: ochrona informacji niejawnych i innych tajemnic ustawowo chronionych (np. skarbowej, statystycznej), prywatność osoby fizycznej oraz tajemnica przedsiębiorcy. To wyjątki od zasady jawności i należy je interpretować zawężająco.

Wyjątek od wyjątku: funkcje publiczne

Ograniczenie ze względu na prywatność nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, jeśli mają związek z pełnieniem tych funkcji – w tym warunków powierzenia i wykonywania funkcji. Nie działa też, gdy osoba lub przedsiębiorca zrezygnują z przysługującej im ochrony.

Kontrahenci instytucji są jawni

Z orzecznictwa wynika jednoznacznie, że imiona i nazwiska osób zawierających umowy cywilnoprawne z jednostką samorządu (kontrahentów) są jawne i nie chroni ich prawo do prywatności – tak Sąd Najwyższy (I CSK 190/12) i Naczelny Sąd Administracyjny (I OSK 531/14). Dla osoby kontrolującej wydatki to często informacja ważniejsza niż sama treść umowy. Na podobnej zasadzie jawne bywają nagrody przyznawane ze środków publicznych.

RODO i prawa autorskie nie znoszą jawności

RODO nie „wyłącza” dostępu do informacji publicznej – przetwarzanie danych w celu realizacji tego prawa ma podstawę, a zakres ochrony wyznacza wspomniany art. 5. Również prawa autorskie nie są podstawą odmowy: masz prawo wglądu w dokument, choć nie możesz go dowolnie wykorzystywać.

Anonimizacja zamiast odmowy

Jeśli dokument zawiera dane chronione tylko w części, właściwym rozwiązaniem jest ich zasłonięcie i udostępnienie reszty, a nie odmowa udostępnienia całości. Formułując pytanie, możesz od razu zaznaczyć, że akceptujesz anonimizację danych osób prywatnych – to zmniejsza ryzyko odmowy i przyspiesza odpowiedź.